Zo ga je om met moeilijke emoties

emoties onderdrukken Woede, frustratie, eenzaamheid, ongeduld, verdriet, afschuw, verontwaardiging of spijt. We krijgen regelmatig te maken met emoties die we niet zo fijn vinden. Soms lijkt het alsof je daar maar twee kanten mee uit kunt: de emoties onderdrukken óf jezelf compleet mee laten voeren door je emoties en erin zwelgen. Toch is er ook een middenweg. Je kunt namelijk gaan werken met je emoties. Goed voor jouw persoonlijke ontwikkeling én goed voor jouw omgeving. 

***

Welke heftige emotie heb jij in de afgelopen maanden ervaren? Ben je misschien heel kwaad geworden op iemand, heb jij je eenzaam gevoeld, of misschien heb je een dierbare verloren en heb je daar veel verdriet van? Of heb je juist nauwelijks iets gevoeld in je lichaam en heb je mogelijke emoties onderdrukt?

“Emoties zijn energie in beweging. Ze zijn bedoeld om door onze lichaam en geest te spoelen als golven op het strand en ons schoon en vernieuwd achter te laten,” schrijft Pamela Free in het boek ‘De wijsheid van je lichaam’. Emoties als golven in de zee dus. Een andere manier om naar emoties te kijken is als wolken aan een zomerse hemel. Ze drijven vanzelf weer voorbij. Tenminste… als jij je er niet aan vast blijft klampen of ervan weg probeert te vluchten.

Emoties zijn heel gezond. Ze horen bij ons. Oók de emoties die wij zelf als negatief bestempelen en waarvan we het liefst hard willen wegrennen.

Misschien wil jij de emotie ‘verdriet’ bijvoorbeeld niet voelen en plan je jouw hele week vol met allerlei activiteiten om deze emotie maar niet onder ogen te komen. Toch gaat dit verdriet niet zomaar weg. Het heeft aandacht nodig van jou, het wilt geuit en gevoeld worden. Ook bij angst werkt dit zo. Ik heb vroeger bijvoorbeeld veel last gehad van angsten en paniekaanvallen. Als ik de angst probeerde te negeren, werd die vaak alleen maar groter. Juist aandacht geven kan helend werken. Hetzelfde geldt natuurlijk voor liefdesverdriet, kwaadheid of frustratie.

Emoties onderdrukken kan op den duur gevaarlijke gevolgen hebben. Blokkades zullen zich opstapelen in je lichaam of je geest. Mogelijk raakt je hele lichaam verkrampt of je krijgt zelfs een burn-out, kanker, chronische moeheid of een depressie. Emoties kapselen zich als het ware in, in jouw lichaamsgeheugen.

Gelukkig zijn er allerlei manieren om je emoties te uiten op een veilige manier. Je zorgt er dan voor dat ze wel naar buiten komen zónder dat dit direct pijnlijke gevolgen heeft voor jouw omgeving (dus je hoeft niet direct iemands huid vol te schelden als je kwaad bent). Je zoekt er zelf een geschikt moment voor uit. Zo word je geen slaaf van je emoties, maar krijg je er zelf de controle over. Zodra je zelf jouw emotie hebt verwerkt, kun je bijvoorbeeld alsnog besluiten om een goed gesprek aan te gaan met diegene waar je kwaad op bent. Dit levert vaak veel betere gesprekken op.

Er zijn verschillende manieren om te werken met je emoties en het ligt er helemaal aan waar jouw voorkeur naar uitgaat. Sommige mensen gaan muziek maken als ze zich emotioneel voelen en kunnen daar hun ziel en zaligheid in kwijt, anderen gaan hardlopen of mediteren.

Hierbij in ieder geval een aantal manieren om met jouw emoties te werken. Voor alle oefeningen geldt dat je even een moment uitzoekt waarop je niet gestoord wordt. Zet je telefoon, televisie etc. even uit en gun dit moment helemaal puur voor jou alleen.

Beweeg je vrij

Vaak schieten we in de kramp bij een emotie. We spannen bijvoorbeeld ons hele lichaam aan, we gaan sneller ademen of we bevriezen letterlijk. Maar emoties houden juist van beweging! Het woord emotie komt van het Latijnse woord movere, dat letterlijk ‘bewegen’ betekent. De emotie wilt dus door jouw lichaam heen bewegen, in plaats van vastgezet worden.

En ja, dit kan zeker eng zijn. Want door de emotie te laten bewegen, ga je de emotie echt vóelen, terwijl je hem misschien liever wilt negeren. Toch zal het jou uiteindelijk een ruimer gevoel geven, als je alle ruimte geeft aan jouw emoties. Misschien kan de emotie even in alle hevigheid opkomen, maar daarna ebt de emotie ook weer weg.

Biologisch gezien houden emoties slechts 90 seconden aan. Maar met jouw gedachtes rek je emoties vaak veel langer uit. Je blijft als het ware vasthangen in een verhaal dat je er zelf omheen hebt gecreëerd. In de Mindful Monday verwees ik al eens naar hoe baby’s omgaan met emoties. Ze huilen even keihard, maar kunnen ook net zo makkelijk daarna weer voluit lachen. Jantje huilt, jantje lacht. De emoties bewegen vrijelijk door hun lichaam, omdat ze daar niet allerlei conclusies of verhalen aan verbinden.

Bewegen dus! Zoek een moment alleen uit, voel na waar je emotie zit, stuur je adem naar die plek en beweeg dan je lichaam. Op welke manier jouw lichaam maar wenst te bewegen… Misschien wil je lichaam rennen, in elkaar duiken, schreeuwen, op een kussen slaan of zich oprollen tot een balletje. Laat je lichaam haar werk doen. Dit kan allemaal best even lastig zijn, want we schieten snel in ons hoofd en hebben allerlei oordelen. “Kijk mij hier nou raar bewegen.” Probeer die stemmetjes even in de hoek te zetten of spreek ze even streng toe: “Ik weet dat jij dit raar vindt. Maar dit is gezond voor mij, dus laat me dit maar even doen.” Je kunt muziek opzetten om je emoties kracht bij te zetten. Voel welke bewegingen in je opkomen en gooi het er allemaal uit!

Overdrijf je emotie tot de max 

Deze komt uit het boek ‘De wijsheid van je lichaam’ en heel geschikt voor iedereen die ooit wel eens acteur heeft willen worden: overdrijf je emotie. Voel je een hevige emotie opkomen die vaker lijkt terug te keren? Misschien ben je wel teleurgesteld dat iemand niet belt, ook al weet je dat de ander druk is of vergeetachtig? Zoek dan een rustige plek uit om met deze emotie te werken.

Ga in gedachten de gebeurtenis nog eens na en merk op waar in je lichaam je iets voelt. Overdrijf alle sensaties die je ervaart en breng ze onder woorden. Misschien ballen je handen zich wel tot vuisten? Vergroot dit dan uit. Of wellicht jeuken je voeten en heb je zin om te schoppen? Vergroot ook dit uit. Misschien voel je je een klein kind, dan kun je jezelf helemaal dubbelvouwen en in de foetushouding gaan liggen.

Breng ook onder woorden hoe je je voelt. Liefst zo dramatisch mogelijk! ‘Ik haat je!’, of: ‘Was ik maar nooit geboren!’ Overdrijf schaamteloos. Het gaat erom dat je het drama zó volledig ervaart dat je er daarna geen last meer van hebt. Voel je een tijdje later dat de emotie weer naar boven komt? Begin dan opnieuw en merk ook op wat je tegen jezelf hebt gezegd om die emotie weer op te laten komen. Misschien schoot er wel een gedachte door je hoofd zoals: “Niemand denkt aan mij” of “Het lijkt wel alsof ik niet bestá voor anderen.” Deze gedachten zorgen ervoor dat er een golf van emoties naar boven komt drijven. Herhaal het proces dan gewoon nog een keer. Iedere keer dat je dit doet, zul je je iets vrijer voelen. Misschien begin je wel ineens te lachen na afloop!

Schrijf of teken alles eruit

Je kunt ook je dagboek erbij pakken en je emoties van je af schrijven. Misschien wil je wel even heel hard schelden op iemand: dat kan hier gewoon op papier. Let it out. Of pak een wit vel erbij en een bundel kleurpotloden. Denk er niet bij na, maar laat je handen gewoon doen wat ze willen. Misschien rolt er wel een hele abstracte tekening uit je vingers, of een soort kindertekening. Of gewoon heel veel gekras. Laat alles eruit komen wat erin zit. Kijk daarna open en nieuwsgierig naar je tekening. Wat zie je erin?

Oja: en probeer dit te doen zonder oordelen. Dat geldt voor alle oefeningen trouwens. Het is deel van ons mens-zijn dat we alle emoties in ons verenigen. Van verdriet en angst tot vreugde en liefde. Probeer jouw emoties gewoon met een open nieuwsgierigheid tegemoet te treden. “Goh, welke wolk komt er nu voorbij drijven aan mijn zomerse hemel?”

Onderzoek je emoties

Emoties hebben ons iets vertellen. Ze willen laten zien welke richting jij uit wilt met jouw leven (als je heel blij bent) en welke richting je juist níet uit wilt (als je verdrietig bent). Het is dus heel nuttig om jouw emoties te onderzoeken. Het zijn een soort richtingaanwijzers. Emoties onderzoeken kun je goed doen door te schrijven. Kies een emotie uit die jou dwarszit en schrijf eens precies op hoe jij je voelt en waar je de emotie voelt in je lichaam. Stel jezelf dan een aantal vragen:

–       Heb ik me in het verleden ook al eens zo gevoeld? Wanneer was dat?

–       Wat raakt me het meest? Wat vind ik het ergste aan deze situatie?

–       Welke gedachten heb ik hier allemaal bij?

–       Wat wil deze emotie mij vertellen?

Soms lijkt het alsof je emotioneel wordt doordat iemand jou heeft gekwetst. Maar de kans is groot dat er diep binnenin jou nog oudere pijnen leven, bijvoorbeeld uit jouw kindertijd. Hierdoor reageer jij nu overdreven emotioneel op iemand.

Het gaat er nu niet om dat jij je verleden de schuld gaat geven. Zo blijf je alsnog in een slachtofferrol zitten, terwijl je juist zelf achter het stuur gaat zitten van jouw emoties. Maar door je emoties te onderzoeken kun je wel begrip krijgen voor je emoties. Daarna kun je heel bewust besluiten om niet langer vast te blijven hangen in deze emoties.

Oja, en als afsluiter: wees vooral niet te streng voor jezelf als je toch overmand wordt door emoties of als je het gevoel hebt dat je er geen controle over krijgt. Als je bijvoorbeeld net een dierbare hebt verloren, is het heel normaal dat je op onverwachte momenten wordt overvallen door een flinke huilbui. Wees dan zeker niet te streng voor jezelf. Ook dit hoort bij jou!

Blijf liefdevol naar jezelf toe en weet dat iedere emotie weer voorbij zal gaan.  

Ps. Vorige week (in mijn 7 offline dagen) heb ik veel tijd genomen om te werken met oude emoties zoals verdriet en spijt. Niet makkelijk, maar wel nuttig! Daar zal ik komende zaterdag nog wat meer over vertellen.

(Fotocredit: Daniela Vladimirova / Creative Commons)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

9 + 11 =