Wat je van Italianen leren kunt

tips gelukkig zijn, mindful leven,

Dolce far niente. Letterlijk vertaald betekent dit Italiaanse gezegde: het zalige nietsdoen. Klinkt goed hè? Het is iets waar Nederlanders niet bijster goed in zijn. Wij hebben het gevoel dat we constant nuttig en efficiënt moeten zijn. Dat we het moeten verdienen om te relaxen. Nee, dan de Italianen. Die verstaan de kunst van het genieten als de beste. Hoe zij dat precies doen en wat jij daarvan kunt leren? Ik zocht het uit…  

***

“Nederlanders zijn in hun hoofd vaak met 101 dingen tegelijk bezig. Hier moet je voortdurend bezig blijven, nuttig zijn. Eigenlijk wordt er van je verwacht dat je constant aan het werk bent. Dat ligt in Italië wel anders. Daar hoef je het niet te verdienen om te mogen relaxen. Daar is nietsdoen een wezenlijk onderdeel van het leven.”

Aan het woord is de twintigjarige Giulia Gatti. Ze is geboren en getogen in Nederland, maar heeft een Italiaanse vader en een half-Italiaanse moeder. Daardoor heeft Giulia veel meegekregen van de Italiaanse levensstijl. Tijdens het Skype-gesprek dat ik met haar heb, stuurt ze me een afbeelding toe van nog zo’n typisch Italiaans gezegde:

Chi lavora mangia, Chi non lavora mangia, beve e dorme.

Oftewel: wie werkt, die eet. Wie niet werkt, die eet, drinkt en slaapt. Wat je ook doet, eten is van het grootste belang. Eten is heilig. Eten zorgt ervoor dat je urenlang rustig blijft zitten en bewust geniet van alles wat je in je mond stopt. Eten zorgt ervoor dat je tussen de middag urenlang blijft lunchen, zonder je daarover schuldig te voelen.

Lopend snel een broodje naar binnen proppen? Italianen komen op straat naar je toe om je terecht te wijzen. Dat is dus echt not done.

Ook vriendin Ragna weet alles van de Italiaanse levensstijl. Ze gaat binnenkort trouwen met haar Italiaanse lover Antonio. De bruiloft zal plaatsvinden in Napels, waar hij vandaan komt. Ze wonen nu samen in Utrecht.

Genieten zonder schuldgevoel

Ragna: “Antonio kijkt altijd zo verbaasd op als hij Nederlanders op het station snel een broodje of vette snack naar binnen ziet proppen. Ze kunnen toch ook thuis een lekkere pasta maken?!,” denkt hij dan. De gehaaste stijl in Nederland staat in schril contrast met de eetgewoontes van zijn familie in Napels. Daar nemen ze gerust vijf uur de tijd voor een maaltijd. En belangrijk detail: over deze ongedwongen uurtjes voelt niemand zich schuldig.

Ragna: “Hier in Nederland bekruipt je toch snel een schuldgevoel als je een relaxte dag of avond hebt gehad. Dat is in Italië een stuk minder.” Dit geeft ze dan ook direct als tip: “Geniet je van een chocoladegebakje? Focus je op het eten en niet op de consequenties zoals: ‘Als ik hier maar niet dik van word.’ Dat geniet namelijk niet zo makkelijk….”

Ook vriendin Jolie Jacobs begint al snel over het Italiaanse eetpatroon als ik zeg dat ik een artikel schrijf over dolce far niente. Jolie heeft een tijd gewoond en gewerkt in Italië, gaat naar Rome zodra ze de kans krijgt en blogt op De Smaak van Italië over Italiaanse auto’s en de bijbehorende lifestyle.

“In Nederland hollen we na ons werk als een gek naar de supermarkt om boodschappen te doen. Wij flansen zo snel mogelijk iets in elkaar en na het eten ploffen we uitgeput op de bank. Maar in Italië begint het leven eigenlijk pas na de werkdag,” vertelt ze uit ervaring. “In Rome flaneren hele families ’s avonds op straat na een uitgebreide avondmaaltijd. Kindjes klapperen met hun handjes in de fonteinen en hun ouders kletsen bij op de vele pleinen die Rome rijk is.”

En ja, die kinderen eindigen dus soms pas om 23 uur in hun bed op een doordeweekse dag. Daar keek Jolie in het begin ook wel van op. “Ik heb hier meerdere gesprekken over gevoerd in Italië. Ook met leraressen. Hun antwoord: ‘Jullie hebben zo’n raar, strak ritme. Zo kun je kinderen toch niet flexibel laten opgroeien?’ Bovendien slapen kleine kinderen die moe zijn moeiteloos door in hun kinderwagen. Ook midden op straat.”

Het ‘moeten’ valt weg

Hoe relaxed het ritme ook is, het blijft wel altijd even aanpassen bij het arriveren in Italië. Jolie: “Ik loop stevig door. Doelgericht. Maar in Rome luidt het spreekwoord: When in Rome, do as the Romans do. Iedereen houdt de pas in. Bovendien is het vaak ook te warm om je te haasten.”

Groot voordeel hiervan is dat het woordje ‘moeten’ al snel helemaal wegvalt. Jolie: “Mijn vrienden in Rome wijzen me er vaak op als ik zeg dat ik nog iets ‘moet’ doen. Bijvoorbeeld een artikel afmaken.

Chill nou even,’ zeggen de Italianen dan. ‘Het hoeft niet allemaal nu. Ga lekker even mee een avondwandeling maken!’ In Nederland zijn we heel calvinistisch, streng voor onszelf. We mogen geen dingen, we moeten dingen. Maar in Italië valt die druk helemaal weg… Dat geeft zoveel lucht.”

De perfecte plek om te ontstressen

En als ze dan eenmaal doet zoals de Romeinen doen, dan gaat Jolie het liefste naar de grote overdekte versmarkt om haar boodschappen in te slaan. “Je hebt er wel 20 soorten tomaten. Iedere soort is weer geschikt voor een ander gerecht. Tomaten voor koude salade, voor een dikke saus, voor een dunne saus, voor een soep. Keuvelend lopen mensen op hun dooie gemak rond en met zorg worden de beste producten uitgezocht. Even ruiken, even voelen, even proeven. En natuurlijk het nieuws van de dag doornemen met de kooplui.” Voor haar is dit altijd een ontstress-moment van de dag. “Soms koop ik niks, maar ga ik er alleen even heen om rond te lopen.”

Giulia en haar ouders nemen dit ontstress-moment in Nederland op de maandag. Haar ouders runnen een Italiaans restaurant, dus dagelijks uitgebreid tafelen met het gezin zit er niet in. Maar dat wordt ruimschoots ingehaald aan het begin van de week. Dan gaan ze met z’n drieën uitgebreid uit eten. Geen eetcafé, maar een goed restaurant. Een luxe dat het gezin zich graag permitteert.

De ultieme dolce far niente-dag

Hoewel de zondag misschien nog wel meer Giulia’s ultieme dolce far niente-dag is. Die dag houdt ze standaard vrij van verplichtingen. “Dit is mijn rustmoment, mijn beautydagje. Ik lak mijn nagels, neem af en toe een maskertje en neem echt de tijd om te relaxen. Ook ga ik regelmatig naar de schoonheidsspecialiste en gun mezelf goede producten.” Dat is namelijk ook iets typisch Italiaans: een grote waarde hechten aan uiterlijke verzorging.

Ook Ragna is daar bijzonder goed in, merk ik. Als we met onze vriendinnenclub afspreken, dan schiet ik soms snel in een spijkerbroek, trek gympies aan en bind mijn haren vast in een warrige knot. Nee, dan Ragna. Die komt op-en-top gestyled aanlopen, make-up perfect op orde, hoog gehakt en haar haren tot in de puntjes verzorgt. Zij inspireert mij altijd weer om er leuk uit te blijven zien. Ook al is het een doordeweekse middag.

Flamboyante Italianen

Deze verzorging is overigens niet alleen weggelegd voor de Italiaanse vrouwen, ook de mannen kunnen er wat van, heeft Jolie gemerkt: “Mannelijke badkamers met wel 20 verschillende soorten shampoos zijn me niet vreemd. Ook deinzen mannen er niet voor terug om een pincet te gebruiken.” Natuurlijk zijn er veel flamboyante Italianen – iets wat Nederlanders vaak veel te overdreven vinden. Maar het gevoel wat daaronder schuilt is wel mooi, vindt Jolie. “Italianen gunnen het zichzelf om er goed uit te zien. Ze weten dat ze zich daar zelfverzekerd door voelen. En je wordt er toch ook blij van als je er leuk uit ziet?”

Toch kleven er natuurlijk ook nadelen aan het leven in Italië. Giulia zou er bijvoorbeeld echt niet kunnen wonen: “Het is best een klaagcultuur wat werk betreft. Italianen werken het liefst zo min mogelijk. Ik moet er niet aan denken om de hele dag niks te doen.” Ook politiek gezien is het er geen pretje. Corruptie is aan de orde van de dag en goed werk is nauwelijks te vinden. Ook voor Ragna is dit een reden om voorlopig in Nederland te blijven met haar Italiaanse aanstaande. “De sociale voorzieningen zijn daar heel slecht geregeld. Voor vakantie is het perfect, maar niet om te wonen.”

Alleen weggelegd voor de mannen?

Bovendien moet het relaxte leven ook niet te geromantiseerd worden, vult ze aan. “In Napels zijn het toch vooral de mannen die goed kunnen relaxen. De vrouwen daarentegen staan urenlang te koken en zorgen dat het huis ie-de-re dag volledig schoongemaakt wordt. Zeven dagen achter elkaar het hele riedeltje opnieuw: van het stoffen in de woonkamer tot het schrobben van de badkamervloeren.”

Dus massaal naar Italië verhuizen voor een dolce far niente-leventje? Nergens voor nodig. De truc is om hier in Nederland de lessen te leren van de Italianen: neem eens uitgebreid de tijd om over de markt te struinen voor de perfecte ingrediënten, geef alle aandacht aan je eten, durf jezelf te verwennen, struin eens op je gemak door je buurt zonder doel en voel je niet schuldig als je een tijdje niks hebt gedaan. Giulia vat het eigenlijk perfect samen:

“Het is niet erg als je een dagje niks doet. Dúrf te genieten.”

Ps. Komende zaterdag het vervolg: de 5 ultieme tips voor een Dolce Far Niente-leven. UPDATE: deze blog met 5 ultieme tips kun je hier lezen. 

Fotocredit: Daphne van Leuken

7 gedachten over “Wat je van Italianen leren kunt

  1. Pingback: 8 mooie links op dinsdag | doorzie

  2. Hey Lieke! Leuk stuk!! En.. ik heb dit artikel via google gevonden (wat betekent dat het goed gaat met de site!) toen ik op zoek was om iets leuks tegen iemand in het Italiaans te zeggen.. behalve een mooie zin heb ik ook meteen weer een goede invulling van de zondagmiddag 🙂 Veel liefs! x

  3. Na het lezen van je artikel zou ik meteen mijn biezen willen pakken. Ik ken deze manier van leven door vakanties in de zuidelijke landen en ook in Suriname. Onuitsprekelijk heerlijk. Zo zou iedereen moeten kunnen leven.

  4. Pingback: 5 tips voor meer Dolce Far Niente | Be Blissed - leven vanuit je hartBe Blissed – leven vanuit je hart

  5. Pingback: Dolce far Niente - wat je van Italianen leren k...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

13 + elf =