Welk Boeddhistische type ben jij?

jack kornfield, tips leven vanuit je hart, mindful leven, gelukkig, bewust, spiritualiteit, psychologie, persoonlijke ontwikkelingEigenlijk is de hele mensheid onder te verdelen in 3 types. (Ja, en dat zegt iemand die niet van hokjesdenken houdt!). Meditatieleraar Jack Kornfield beschrijft deze als de drie Boeddhistische karakters. Als je jouw type eenmaal weet, wordt het een stuk makkelijker om met jezelf én anderen om te gaan.

Er zijn allerlei testen, theorieën en manieren om te ontdekken wat jouw persoonlijkheidstype is. Daarbij word je ingedeeld in talloze kleuren, letters of cijfers. Maar al deze testen zijn eigenlijk gebaseerd op drie basistypen, schrijft Jack Kornfield. Als je eenmaal weet welke van deze 3 Boeddhistische types jij bent, word je een stuk aardiger voor jezelf én anderen. Deze test uit zijn boek ‘Het wijze hart’ vind ik heel verhelderend. Ik merk dat ik minder kritisch naar mezelf en anderen toe word door dit zorgvuldig te lezen.

Ik heb alles wat ingekort en iets vertaald, zodat het makkelijker leesbaar wordt. Test nu welke van de drie jij bent met deze drie vragen:

Stel je voor:

1)   Een goede vriendin heeft je uitgenodigd om voor het eerst haar onlangs gekochte gemeubileerde huis te bezoeken. Wat doe je als je binnenloopt?

A) Je bent geneigd om eerst te zien wat je bevalt aan het huis: de stenen schouw, de Mexicaanse tegels, de schilderijen, de kleuren van de wanden. Je staat stil bij deze kenmerken. Je zoekt naar dingen waar jij van geniet, je stelt je voor hoe je storende elementen zou wegwerken en elke ruimte nog zou verbeteren.

B) Je kijkt rond en als vanzelf merk je de duidelijke problemen op: de te kleine keuken, de geringe afstand tot de buren, de goedkope aluminium ramen, het gebrek aan vrij uitzicht. Je loopt er misschien snel doorheen en vraagt je af hoe het je vriendin zal vergaan in dit nieuwe huis.

C) Mogelijk kom je wat te laat, je voelt je een beetje overstelpt, je bent blij dat je jouw vriendin ziet, maar bent helemaal niet zo op het huis gericht. Je kijkt rond en feliciteert haar, maar weet niet zo goed wat je verder moet zeggen. Eigenlijk ben je wat afgeleid en je denkt aan andere dingen.

En? Welke van deze scenario’s sluit het beste aan bij jouw stijl?

2) Nog een voorbeeld. Je vriendin vertelt je over een respectloze opmerking van een andere vriendin. Deze andere vriendin heeft kritiek gegeven op de organisatie waar jij voor werkt. Dit is een organisatie zonder winstoogmerk. Wat is daarop je natuurlijkste reactie?

A)   Je probeert de opmerking af te zwakken en er een sympathieker licht op te werpen.

B)   Je ziet hoe onterecht de opmerking is en je windt je op over het verschil tussen jouw en haar standpunt.

C)   Je probeert de opmerking in hoofdzaak te negeren en je richt je aandacht op wat zich verder aandient.

3) En het laatste scenario: Je vriendin vertelt je enthousiast over een nieuwe spirituele leer waar ze juist een lezing over heeft bijgewoond. Ze herhaalt de inspirerende woorden en perspectieven alsof er niets beters ter wereld bestaat. Jij:

A)   … raakt ook geïnspireerd door haar enthousiasme. Terwijl je luistert, geniet je van de juweeltjes van waarheid in haar woorden.

B)   … voelt je wat sceptisch over de geestdrift van je vriendin en je kijkt enigszins kritisch naar de leringen. Dat is toch dezelfde oude koek in een nieuwe verpakking? En niet eens goed doordacht…

C)   … vindt haar verslag verwarrend. Je weet niet goed hoe dit nieuwe gezichtspunt aansluit bij je eigen spirituele leven of tot andere dingen die je vriendin gelooft.

Wie van de Drie?

Deze bovenstaande reacties zijn de gebruikelijke patronen van de drie basiskarakters. Welke van de antwoorden passen het beste bij jouw natuurlijke reacties? Dit zijn de bijbehorende karakters:

Type A = Het zich vastklampende type

Type B = Het afkerige karakter

Type C = Het begoochelde karakter

Wat betekenen deze?

Het vastklampende type

Verlangen is het woord dat het beste past bij dit type, ook wel het hebzuchtige karakter genoemd. De overheersende gevoelens zijn die van zoeken, van meer willen en van verslaving.

Deze gevoelens kunnen snel overgaan op hunkering en hartstocht. Andere karaktertrekjes die om de hoek kunnen kijken zijn: ijdelheid, eigenzinnigheid, trots, egocentriciteit, jaloezie, gierigheid, listigheid en verslaving.

De vastklampende types lopen gracieus en elegant en komen zelfverzekerd en kalm over. Ze willen graag lekker slapen, worden langzaam wakker, rekken zich uit, ontspannen zich, eten zonder haast en genieten van rijk en zoet voedsel.

Als ze een kamer betreden, zien ze alle aangename dingen en staan erbij stil. In gesprekken vermijden ze conflict en streven ze naar harmonie. Ook al moeten ze er oneerlijk voor zijn.

Het afkerige type

Oordelen en het verwerpen van ervaring voert de boventoon bij dit type. Dit type is in de basis ontevreden, ziet gemakkelijk fouten en ziet overal problemen.

Afkerige types zijn kritisch en geven op veel dingen af. Het kan aanleiding geven tot gevoelens zoals boosheid, wraakzuchtigheid, hooghartigheid, haat, wreedheid, agressie en streven naar zeggenschap. Er zit iets vrekkigs en stars in dit type.

Mensen van dit type lopen vaak snel en met krachtige passen. Ze hebben ook iets gespannens over zich. Gehaast gaan ze slapen, ze slapen vaak met een frons in hun gelaat en ze worden snel en wat geïrriteerd wakker. Ze eten soms zuur en grof eten, snel, zonder daar echt van te genieten.

Als ze een kamer betreden zien ze wat er mis is, ze richten zich op de moeilijkheden en laten de echte pluspunten buiten beschouwing. Soms schenken ze ook onvoldoende aandacht alsof ze zich vervelen of moe zijn.

Het begoochelde karakter

Onzekerheid en verwarring slaan op deze personen. Mensen van dit karakter weten niet goed wat ze moeten doen of hoe ze met de wereld moeten omgaan. Ze negeren wat er gebeurt, of worden traag en laks.

Gevoelens zijn: verwardheid, bezorgdheid, twijfel, onachtzaamheid, verstrooide gedachten, angstgevoelens en gejaagdheid. Deze mensen kunnen de indruk wekken gemakkelijk dronken of bedwelmd te raken.

Ze lopen aarzelend, met bedremmelde pas, ze schuifelen voort en handelen weifelend. Ze slapen vaak op hun buik met uitgespreide ledematen en worden wakker met een ‘hè?’ Ze eten terloops, weten niet goed waar ze zin in hebben, eten slordig, morsend en met afdwalende gedachtes.

Als ze een kamer ingaan voelen ze zich verward. Ze weten niet goed wat ze moeten doen. Ze zijn niet verbonden met hun lichaam en kennen zichzelf niet. Ze imiteren anderen vaak in gesprekken: als iedereen prijst, gaan ze daarin mee. Maar als iedereen kritisch is, sluiten ze zich daarbij aan. In het algemeen zijn ze inconsequent en een beetje de weg kwijt.

Ok. Wat kun je hier nu mee?

Want toegegeven, echt leuk klinken de karaktertrekjes niet. Misschien wil je helemaal niet accepteren dat jij het afkerige type bent bijvoorbeeld, of het vastklampende type.

Maar het punt is: het gaat juist wel om deze acceptatie. Deze zorgt ervoor dat jij een stuk makkelijker door het leven heen stroomt. Als jij je basiskarakter alsmaar probeert te veranderen, zul je heel stroef overkomen, veel verzet voelen. Je moet werken met wat je hebt, adviseert Kornfield. Uiteindelijk kun je deze persoonlijkheid zelfs gaan transformeren. (Let wel: dit is niet hetzelfde als negeren, wegdrukken of in een ander type veranderen).

En nee, makkelijk is dat misschien niet, dit vergrootglas op jezelf richten. Kornfield: “Aanvankelijk lijkt geen van deze persoonlijkheidstypes erg aantrekkelijk. Goed kijken naar persoonlijkheid en karakter is te vergelijken met goed naar het lichaam kijken.”

Dit ziet er het beste uit als je ernaar kijkt in zacht licht, vanaf middelmatige afstand, toch? Dichterbij zie je poriën, beharing en allerlei gebrekkigheden. “De persoonlijkheid observeren is een nog grotere kwelling,” aldus Kornfield.

Dus, vind je het moeilijk om zo goed naar jezelf te kijken? Don’t worry… dat is heel normaal ;).

Het goede nieuws: je bent niet je persoonlijkheid.

“Geen van ons is dat,” vertelt Kornfield. “Bij tijden beschouw ik de persoonlijkheid als een koppig en veeleisend huisdier. We kunnen het betere manieren bijbrengen, maar het zal voor de rest van zijn of haar leven een zekere dosis genegenheid, water en brokjes nodig hebben. Enige humor helpt bij het zorgen voor dit huisdier.”

Kornfield geeft een heel mooi voorbeeld dat laat zien hoe je om kan gaan met jouw persoonlijkheid.

Een vriendin van hem, zenleraar, beschrijft zichzelf als een totaal afkeertype. “Wanneer ze reist is ze altijd ontevreden over het voedsel of het klimaat, over hoe koud, onrustig of saai het is, of over hoe ze zich lichamelijk voelt of wat haar vrienden doen. Ze heeft echter geleerd om een en ander met zoveel humor te beschouwen dat ze eigenlijk nogal grappig is wanneer ze haar aanvallen van afkeer beschrijft.

Ze zegt bijvoorbeeld: ‘Ik heb een aanval. Ik haat dat stomme vliegveld en die totaal suffe manier waarop we langs de paspoortcontrole moesten. Ik ga nooit meer op reis.’ Vervolgens wacht ze even. ‘Natuurlijk weten jullie dat het niet waar is wat ik zeg en dat we de volgende maand weer gaan reizen en ik net zo hard zal klagen.’ Daarna lacht ze op een manier die echt heel innemend is.”

Heel mooi vind ik! Ze ziet haar persoonlijkheid, kan hiermee omgaan, maar blijft er ook boven staan. De humor geeft een grote verlichting.

De voordelen van jouw persoonlijkheid

Als je jouw karaktertype hebt geaccepteerd, kun je ook makkelijker de nadruk leggen op de goede kanten ervan.

Hebzuchttype: waardering

Het hebzuchttype is bijvoorbeeld bescheiden, harmonieus, beleefd, kunnen veel interessante voorbeelden geven hoe ze problemen minimaliseren en omstandigheden naar hun hand zetten voor het beste resultaat. Dit type geeft aanleiding tot schoonheid en overvloed. Aan elke situatie waarin ze zich bevinden, voegen ze schoonheid toe. Ze leggen de nadruk op de goedheid van de mensen om zich heen en maken een oord van harmonie van hun huis en gemeenschap.

Afkerige type: helderheid

Het afkerige type biedt scherpzinnige wijsheid, zonder neiging tot twisten en geeft liefdevolle vriendelijkheid. Boosheid wordt getransformeerd tot kracht en klaarheid die tegendelen verenigen. Middelmatigheid of gebrek aan integriteit pikken ze niet, waardoor ze de waarheid spreken over problemen. Ze zijn niet bang voor moeilijkheden. Ze kennen juist de waarde van creatief werken met conflict. Dit kan leiden tot veel innovatie.

Begoochelde karakter: zorgeloze instelling

Het begoochelde karakter schenkt ruimheid, gelijkmoedigheid en inzicht. Zij dragen onschuld bij zich en beginnersgeest. Daardoor kunnen ze juiste vragen stellen zoals: Waarom doen we wat we doen? – is het alleen uit gewoonte? Begoochelde types kunnen goedhartig zijn, hebben diep mededogen en een eerlijke kwetsbaarheid. De mensen eromheen zijn eigenlijk wel gecharmeerd van de verstrooide-professoreigenschappen.

Van ongezond naar gezond 

De ongezonde toestanden van je persoonlijkheid kun je transformeren. Je gaat je er niet mee vereenzelvigen en daardoor zit je niet langer vast. (Denk aan het voorbeeld hierboven van de zenleraar). Kornfield haalt in zijn boek Krishnamurti aan, die deze acceptatie ziet als de basis voor bewustwording. ‘Zolang je iets anders probeert te zijn dan wat je eigenlijk bent, put je geest zich uit. Maar als je zegt: “Dit is wat ik ben, het is een feit dat ik zal onderzoeken en begrijpen,” dan kun je boven de geest uitstijgen.”

Liefdevol kijken naar anderen 

Uiteindelijk kun je zo ook naar de mensen om je heen gaan kijken. Niemands karakter is verkeerd: ze verschillen gewoon. “Wanneer we dit feit accepteren, kunnen we ze met ruimvoelend bewustzijn omarmen,” schrijft Kornfield. Dit vind ik zelf ook heel fijn om te doen: soms kan ik me irriteren aan het gedrag van anderen. Maar als ik accepteer dat dit hun persoonlijkheid is en als ik me focus op de goede kanten van die persoonlijkheid, dan voel ik me zelf ook een stuk fijner en vrijer!

Door zo liefdevol naar jezelf en naar anderen te kijken, komt er energie vrij waardoor je jouw potentieel helemaal tot leven kunt wekken. En dan… na acceptatie, na transformatie, komt jouw ware potentieel tot uitdrukking. Dan kunnen jij en de wereld volop genieten van de pareltjes van jouw persoonlijkheid.

Meer inspiratie:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.